← Güçlü Hafıza
Giriş yap
Matematik Yöntemi · 8-10 · 11-13 yaş · çarpma, görsel, ızgara

▦ Kafes (Lattice) Çarpma

Büyük sayıların çarpımını, elde takibi neredeyse hiç olmadan düzenli bir ızgarada yapar.

Nasıl yapılır?

  1. Bir sayının basamak sayısı kadar sütun, öteki sayının basamak sayısı kadar satır olan ızgara çiz.
  2. Sütun başlıklarına birinci sayının, satır başlarına ikinci sayının rakamlarını yaz.
  3. Her hücreye sol yukarıdan sağ aşağıya bir köşegen çiz.
  4. Her hücreye kesiştiği rakamların çarpımını yaz: onlar basamağı köşegenin üstüne, birler basamağı altına. Tek basamaklıysa üste 0 yaz.
  5. Köşegen şeritler boyunca, en sağ alttan başlayarak topla; 10’dan büyükse eldeyi sol şeride taşı.
  6. Cevabı sol üstten aşağıya, sonra alt kenar boyunca sağa doğru oku.

Çözümlü örnekler

Kolaydan zora sıralı. Her örnekte adımların hepsi yazılı — atlanan bir satır yok, çünkü eksik adım öğrenmeyi durdurur.

Örnek 1 47 × 26

  1. Hücreler: 4×2=08, 7×2=14, 4×6=24, 7×6=42
  2. 1. şerit: 2
  3. 2. şerit: 4 + 4 + 4 = 12 → yaz 2, elde 1
  4. 3. şerit: 2 + 1 + 8 = 11, +1 = 12 → yaz 2, elde 1
  5. 4. şerit: 0 + 1 = 1

Sonuç: 1222

Örnek 2 34 × 12

  1. Hücreler: 03, 04, 06, 08
  2. 1. şerit: 8
  3. 2. şerit: 6 + 4 = 10 → yaz 0, elde 1
  4. 3. şerit: 3 + 1 = 4

Sonuç: 408

Neden çalışıyor?

Her hücre bir rakam çiftinin çarpımını tutar. Bir hücrenin basamak değeri satır+sütun konumuna bağlıdır ve aynı köşegen üzerindeki tüm hücreler AYNI basamak değerine sahiptir. Bu yüzden köşegen boyunca toplamak, doğru basamak gruplarını toplamaktır. Uzun çarpmayla matematiksel olarak birebir aynı; tek fark, elde işleminin en sona toplanmış olması — bu yüzden hata yapmak zorlaşır.

🔑 Akılda kalması için

“Kutuyu doldur, köşegeni topla, kenardan oku.” Üst = onlar, alt = birler.

Bu yöntem hangi basamaklarda öğretiliyor?

🔧 Hesap Atölyesi · 9. Dağılma ile Büyük Çarpma

İlişkili yöntemler

Bunlar aynı fikrin farklı yüzleri ya da doğal devamı. Birini kavradıysan diğerleri çok daha kolay gelecek.

Parmakla 9’un Katları

9 çarpım tablosunun tamamını ezberlemeden, sadece iki elinle verir.

Parmakla 6–10 Arası Çarpım

7 × 8 gibi en çok takılınan çarpımları parmakla çözer.

Yuvarlağa Dağıtma (Dağılma Özelliği)

Zor bir çarpanı yanındaki yuvarlak sayıya çevirip küçük bir düzeltmeyle çarpar — zihinden çarpmanın belkemiği.

11 ile Çarpma — Ayır ve Ortasına Topla

Herhangi bir sayıyı 11 ile çarpmanın en hızlı yolu.

5, 25, 50, 125 ile Yuvarlak Sayı Takası

5, 25, 50, 125 ile çarpma ve bölmeyi “10’un kuvveti + kolay bölme”ye çevirir.

İkiye Katla — Yarıya Böl

Zor bir çarpımı, birini yarılayıp ötekini ikiye katlayarak kolay bir çarpıma dönüştürür.

← Tüm yöntemler