← Güçlü Hafıza
Giriş yap
Matematik Yöntemi · 14-17 · 18+ yaş · yüzde, günlük hayat, finans

🏷 Çarpan Yöntemi — Zam, İndirim, Ardışık Değişim

Yüzde artış ve indirimleri tek çarpmaya indirir; ardışık değişimlerdeki klasik tuzağı çözer.

Nasıl yapılır?

  1. %20 artış = × 1,20. %20 indirim = × 0,80. %18 KDV = × 1,18.
  2. Ardışık değişimlerde çarpanları çarp — toplama YAPMA.
  3. KDV’yi fiyattan ayırmak için: KDV dâhil fiyat ÷ 1,20.
  4. Kısayol: “%20 indirim” demek “%80’ini öde” demektir — tek adım.

Çözümlü örnekler

Kolaydan zora sıralı. Her örnekte adımların hepsi yazılı — atlanan bir satır yok, çünkü eksik adım öğrenmeyi durdurur.

Örnek 1 1200 TL’ye %20 zam

  1. 1200 × 1,20

Sonuç: 1440 TL

Örnek 2 1200 TL’ye %20 indirim

  1. 1200 × 0,80

Sonuç: 960 TL

Örnek 3 %20 zam sonra %20 indirim

  1. 1,20 × 0,80 = 0,96
  2. Yani net %4 KAYIP

Sonuç: 1200 → 1152 TL (başa dönmedi!)

Örnek 4 %50 indirim sonra %20 indirim

  1. 0,50 × 0,80 = 0,40
  2. Yani %60 indirim — %70 değil

Sonuç: 1000 TL → 400 TL

Neden çalışıyor?

Bir sayıyı %p artırmak, onu (1 + p/100) ile çarpmaktır; %p azaltmak (1 − p/100) ile çarpmaktır. Ardışık değişimler çarpma olduğu için çarpanlar ÇARPILIR, yüzdeler toplanmaz. 1,20 × 0,80 = 0,96 olması bunun kanıtıdır: aynı yüzdeyle zam ve indirim asla başa döndürmez, çünkü indirim daha büyük bir sayının üzerinden hesaplanır. Bu tuzağa herkes düşer; artık senin için bir adı var: ardışık indirim tuzağı.

🔑 Akılda kalması için

“Yüzdeler toplanmaz, çarpanlar çarpılır.” 1,2 × 0,8 = 0,96.

Bu yöntem hangi basamaklarda öğretiliyor?

🏰 Strateji Kulesi · 5. Yüzde, Kâr-Zarar, Karışım🧭 Hayatın Matematiği · 5. Yüzde Ustalığı: Zam, İndirim, KDV🧭 Hayatın Matematiği · 8. Faiz ve Paranın Zaman Değeri🧭 Hayatın Matematiği · 9. Taksit, Kredi ve Gerçek Maliyet

İlişkili yöntemler

Bunlar aynı fikrin farklı yüzleri ya da doğal devamı. Birini kavradıysan diğerleri çok daha kolay gelecek.

%10 ve %1 Çıpası

Herhangi bir yüzdeyi kolay parçalara bölerek zihinden hesaplar — indirim, KDV, bahşiş, not.

Yüzdeyi Tersine Çevirme

Zor bir yüzde hesabını sayıları yer değiştirerek anında kolaylaştırır.

72 Kuralı — Paranın İkiye Katlanması

Bileşik faizde paranın kaç yılda ikiye katlanacağını zihinden söyler.

← Tüm yöntemler